Bestel Methotrexaat discreet online bij MijnMedicijn

Methotrexaat wordt primair ingezet bij inflammatoire aandoeningen met persistente ontsteking en gewrichtssymptomen, zoals reumatoïde artritis en psoriatische artritis, bij ernstige plaquepsoriasis en bij bepaalde maligniteiten zoals acute leukemie en lymfomen. Methotrexaat is een antimetaboliet en folaatantagonist die de werking van dihydrofolaatreductase remt, waardoor DNA-synthese en celdeling worden beperkt. Bij lage dosering heeft MTX voornamelijk immunomodulerende effecten; bij hoge doseringen toont het cytotoxische activiteit. Toediening is mogelijk per os of parenteraal; in oncologische toepassingen kan intrathecale toediening worden overwogen afhankelijk van indicatie.

Overzicht van Methotrexaat en zijn farmacologische klasse

Methotrexaat behoort tot de antimetabolieten van de folaatfamilie. Het remt dihydrofolaatreductase, waardoor de productie van tetrahydrofolaat afneemt en de synthese van purines en pyrimidines wordt geremd. Dit leidt tot remming van celdeling en modulatie van de immuunrespons. Bij lagere doseringen is immunomodulatie het belangrijkste effect; bij hogere doseringen is er cytotoxische activiteit. Toediening gebeurt doorgaans per os of parenteraal; monitoren van leverfunctie, nierfunctie en bloedbeeld is vereist.

Hoe Methotrexaat zich verhoudt tot verwante middelen binnen dezelfde klasse

Binnen de antimetabolieten onderscheidt Methotrexaat zich door zijn folaatantagonistische werking. Vergelijkbare middelen zoals Leflunomide en Azathioprine hebben andere werkingsmechanismen: Leflunomide blokkeert dihydroorotaatdehydrogenase; Azathioprine is een purine-analoge. Deze verschillen leiden tot uiteenlopende toxiciteitprofielen en klinische toepassingen. Methotrexaat kent bredere oncologische inzet en wordt ook veel toegepast bij autoimmuun aandoeningen in lage dosering.

Therapeutische toepassingen

Autoimmune aandoeningen: reumatoïde artritis, psoriatische artritis en juvenile idiopathische artritis. Bij ernstig plaquepsoriasis kan het onder bepaalde omstandigheden verlichting bieden. inflammatoire darmziekten kunnen in refractieve gevallen worden overwogen.

Maligniteiten: behandeling bij bepaalde leukemieën (bijv. acute lymphoblastische leukemie), non-Hodgkin-lymfomen en osteosarcoom in combinatiebehandelingen. Hoge doseringen worden toegepast in chemotherapeutische regimens met folaatondersteuning.

Belangrijke verschillen ten opzichte van soortgelijke medicaties

Hieronder volgt een beknopte vergelijking met Leflunomide en Azathioprine.

Veiligheidsprofiel en bijwerkingen

Bij Methotrexaat zijn levertoxiciteit, myelosuppressie en mucositis belangrijke overwegingen; longtoxiciteit kan voorkomen, vooral bij langdurig gebruik. Infectierisico neemt toe door immunosuppressie. Folaatonderhoud (foliumzuur) vermindert hematologische en gastro-intestinale bijwerkingen, tenzij contra-indicaties bestaan. Contra-indicaties omvatten ernstige lever- of nierfunctiestoornissen, zwangerschap en significante alcoholtoename. Interacties met NSAID's, bepaalde antibiotica en live vaccins vereisen zorgvuldige monitoring. Langdurig gebruik vereist regelmatige controle van lever- en nierfunctie en bloedbeeld.